LEGENDES OP HET PODIUM
Beroemde verhalen uit de Pekingopera: Afscheid van mijn concubine
Van de laatste nacht van een tot de ondergang gedoemde generaal tot de razernij van de Apenkoning: dit zijn de verhalen en artiesten die u het vaakst tegenkomt op een programma van de Pekingopera.
Bekijk Liyuan Theatre-tickets op GetYourGuide ↗Farewell My Concubine: loyaliteit aan het einde van een keizerrijk
Een van de meest duurzame stukken uit de Pekingopera is Afscheid van mijn concubine, ontleend aan de historische strijd tussen rivaliserende krijgsheren Xiang Yu en Liu Bang aan het einde van de Qin-dynastie en het ontstaan van de Han, meer dan tweeduizend jaar geleden. De opera draait om Xiang Yu's laatste nacht vóór een beslissende nederlaag, en de keuze van zijn gemalin Yu om zichzelf van het leven te beroven in plaats van hem tot last te zijn terwijl zijn leger instort — een stuk dat bijna volledig is opgebouwd rond loyaliteit, liefde en tragedie in plaats van spektakel. De combinatie van een krachtige jing- of laosheng-hoofdrol, een veeleisende dan-rol en een beroemde zwaarddanssequentie heeft het tot een vast onderdeel van het repertoire gemaakt, en de titel leende later zijn naam aan een internationaal bekend geworden film uit 1993 die losjes is geïnspireerd op de opera en haar uitvoerders.
Hemelbestorming: de Apenkoning slaat op hol
Geïnspireerd door de klassieke roman De Reis naar het Westen vertelt Havoc in Heaven — soms vertaald als Uproar in Heaven — het verhaal van de ondeugende onsterfelijke Sun Wukong, de Apenkoning, die in opstand komt tegen de hemelse bureaucratie nadat hem het respect wordt ontzegd dat hij meent te verdienen. Het is een van de paradestukken van de Pekingopera voor wusheng-getrainde performers die zich specialiseren in de veeleisende 'apenopera'-stijl, waarin snelle acrobatiek, martial choreografie en uitbundige fysieke komedie worden gecombineerd op een manier die maar weinig andere stukken in één keer proberen. Omdat het kleurrijk, snel en grotendeels begrijpelijk is zonder diepgaande kennis van de Chinese geschiedenis, zijn fragmenten uit Havoc in Heaven een veelgekozen onderdeel van programma's voor bezoekers die op zoek zijn naar een toegankelijk, energiek stuk naast rustiger, meer dialooggedreven werken.
Mei Lanfang: de performer die de Pekingopera naar het buitenland bracht
Geen enkele individuele artiest is nauwer verbonden met de internationale reputatie van de Pekingopera dan Mei Lanfang, de beroemdste dan-vertolker van de twintigste eeuw, geroemd om zijn verfijning van de techniek voor vrouwelijke rollen in qingyi, huadan en andere dan-subtypen. Naast zijn status in eigen land toerde Mei Lanfang eind jaren 1920 en in de jaren 1930 internationaal, met optredens in Japan, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, en hem wordt algemeen toegeschreven dat hij de esthetiek van de Pekingopera voor het eerst introduceerde bij westerse publiek en kunstenaars. Zijn invloed op hoe dan-rollen worden getraind en uitgevoerd, is tot op de dag van vandaag voelbaar in de kunstvorm, en zijn naam blijft het ijkpunt wanneer het gesprek gaat over de traditie van vrouwelijke rollen in de Pekingopera.
Waar de verhalen van het repertoire vandaan komen
Een groot deel van het klassieke repertoire van de Pekingopera put uit een relatief kleine verzameling gedeelde bronnen die bekend zijn in de Chinese verteltraditie: historische kronieken over de Drie Koninkrijken en het Han-Chu-conflict, de volkshelden-bandieten uit Watermarge, de bovennatuurlijke reis van Reis naar het Westen, en diverse hofromances en legenden die via eerdere operatradities zijn doorgegeven. Omdat deze bronverhalen bij het Chinese publiek al algemeen bekend waren, konden toneelschrijvers en performers minder aandacht besteden aan uitleg en meer aan de voorstelling zelf — het zingen, de gevechten, de emotionele hoogtepunten — in de wetenschap dat het publiek al begreep wie de personages waren en hoe hun verhalen ongeveer afliepen, net zoals westerse toeschouwers voorkennis meebrengen naar een vertrouwde mythe of sprookje.
Wat er werkelijk op een podium in Peking verschijnt
In Peking brengen maar weinig zalen een complete opera in één zitting; in plaats daarvan bundelt een avond doorgaans een handvol kortere, op zichzelf staande fragmenten, vaak speciaal gekozen om verschillende rollentypes en vaardigheden binnen het programma te tonen. Dat betekent dat een bezoeker op één avond een dramatische scène uit Farewell My Concubine kan zien, een komisch of acrobatisch fragment uit een Monkey King-stuk, en een showcase van een beschilderd gezicht (jing), zonder zich te committeren aan één langdurig verhaal. Het is een praktisch format én een artistiek format — ingekorte fragmenten lenen zich goed voor bezoekersgericht programmeren, en als je van tevoren de grote lijnen van een paar beroemde verhalen kent, is het aanzienlijk makkelijker om te volgen wat er op het podium gebeurt, zelfs met Engelse ondertiteling erbij.