LEGENDES OP HET TONEEL
Beroemde verhalen uit de Peking-opera: Vaarwel mijn concubine
Van de laatste nacht van een gedoemde generaal tot de ravage van de Apenkoning: dit zijn de verhalen en artiesten die het vaakst op een Peking-opera-programma opduiken.
Bekijk tickets voor het Liyuan Theater op GetYourGuide ↗Vaarwel mijn concubine: loyaliteit aan het einde van een rijk
Een van de meest blijvende stukken van de Peking-opera is Vaarwel mijn concubine, ontleend aan de historische strijd tussen de rivaliserende krijgsheren Xiang Yu en Liu Bang aan het einde van de Qin-dynastie en de stichting van de Han, meer dan tweeduizend jaar geleden. De opera draait om Xiang Yu's laatste nacht voor een beslissende nederlaag, en de keuze van zijn concubine Yu om een einde aan haar leven te maken in plaats van tot last te worden van hem nu zijn leger instort — een stuk dat bijna volledig is opgebouwd rond loyaliteit, liefde en tragedie in plaats van spektakel. De combinatie van een krachtige jing- of laosheng-hoofdrol, een veeleisende dan-rol en een beroemde zwaarddansscène heeft het een vast onderdeel van het repertoire gehouden, en de titel leende zich later voor een internationaal bekende film uit 1993, losjes geïnspireerd op de opera en haar artiesten.
Ravage in de hemel: de Apenkoning slaat op hol
Ontleend aan de klassieke roman De reis naar het Westen, dramatiseert Ravage in de hemel — soms vertaald als Oproer in de hemel — de ondeugende onsterfelijke Sun Wukong, de Apenkoning, die in opstand komt tegen de hemelse bureaucratie nadat hem het respect is ontzegd waarvan hij meent dat het hem toekomt. Het is een van de pronkstukken van de Peking-opera voor wusheng-opgeleide artiesten die gespecialiseerd zijn in de veeleisende "apenoopera"-stijl, met een combinatie van snelle acrobatiek, martial choreografie en brede fysieke komedie zoals weinig andere stukken tegelijk proberen. Omdat het kleurrijk, snel en grotendeels begrijpelijk is zonder diepgaande kennis van de Chinese geschiedenis, zijn fragmenten uit Ravage in de hemel een gangbare keuze op op bezoekers gerichte programma's die een toegankelijk, energiek stuk zoeken naast rustiger, meer dialooggedreven werken.
Mei Lanfang: de artiest die de Peking-opera naar het buitenland bracht
Geen enkele artiest is zo nauw verbonden met de internationale reputatie van de Peking-opera als Mei Lanfang, de meest gevierde dan-artiest van de twintigste eeuw, beroemd om zijn verfijning van de techniek voor vrouwenrollen binnen qingyi, huadan en andere dan-subtypes. Naast zijn aanzien in eigen land toerde Mei Lanfang in de late jaren twintig en de jaren dertig internationaal, met optredens in Japan, de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie, en hij wordt algemeen gecrediteerd met het voor het eerst introduceren van de esthetiek van de Peking-opera bij westerse publieken en artiesten. Zijn invloed op hoe dan-rollen worden getraind en uitgevoerd, werkt vandaag nog door in de kunstvorm, en zijn naam blijft het standaardreferentiepunt wanneer de traditie van vrouwenrollen in de Peking-opera ter sprake komt.
Waar de verhalen van het repertoire vandaan komen
Een groot deel van het klassieke repertoire van de Peking-opera put uit een betrekkelijk kleine bron van gedeelde verhalen die in de Chinese verteltraditie algemeen bekend zijn: historische kronieken over de Drie Koninkrijken en het Han-Chu-conflict, de volkshelden en bandieten van Water Margin, de bovennatuurlijke reis van Journey to the West, en diverse hofromances en legenden die via eerdere operatradities zijn overgeleverd. Omdat deze bronverhalen alom bekend waren bij het Chinese publiek, konden toneelschrijvers en uitvoerenden zich minder richten op uitleg en meer op de voorstelling zelf — het zingen, het gevecht, de emotionele hoogtepunten — in de wetenschap dat het publiek al wist wie de personages waren en ongeveer hoe hun verhaal afliep, net zoals westerse toeschouwers voorkennis meebrengen naar een vertrouwde mythe of sprookje.
Wat er werkelijk op een Pekingse planken verschijnt
Weinig locaties in Peking brengen een volledige opera van begin tot eind in één voorstelling; in plaats daarvan bundelt een avond doorgaans een handvol kortere, op zichzelf staande fragmenten, vaak speciaal gekozen om verschillende roltypen en vaardigheden binnen het programma te tonen. Dat betekent dat een bezoeker op één avond een dramatische scène uit Farewell My Concubine, een komisch of acrobatisch fragment uit een Monkey King-stuk en een showcase van een geschminkte jing kan zien, in plaats van zich te verbinden aan één lang verhaal. Het is een praktisch format, net zo goed als een artistiek format — verkorte fragmenten reizen goed voor op bezoekers gerichte programmering, en als je vooraf de hoofdlijnen van een paar beroemde verhalen kent, is het aanzienlijk makkelijker om te volgen wat er op het podium gebeurt, zelfs met Engelse ondertiteling erbij.