Η ΣΚΗΝΗ ΩΣ ΣΥΜΒΟΛΟ
Η Σκηνική Τέχνη της Όπερας του Πεκίνου: Χειρονομίες, Μάχες και Ήχος
Στη σκηνή της Όπερας του Πεκίνου δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου σκηνικά — ένα μαστίγιο υποκαθιστά το άλογο, ένα τραπέζι το βουνό. Να πώς λειτουργεί η συμβολική γλώσσα αυτής της τέχνης.
Δείτε εισιτήρια για το Liyuan Theatre στο GetYourGuide ↗Μια γυμνή σκηνή κάνει τη δουλειά ενός ολόκληρου σκηνικού
Οι παραδοσιακές σκηνές της Πεκινέζικης Όπερας δεν διαθέτουν σχεδόν καθόλου σκηνικά — συχνά μόνο ένα τραπέζι και δύο καρέκλες, μια σύμβαση που αποκαλείται ενίοτε yizhuo eryi. Αυτό που αντιπροσωπεύει αυτό το απλό έπιπλο αλλάζει διαρκώς ανάλογα με τον τρόπο που το χρησιμοποιούν οι ερμηνευτές: το ίδιο τραπέζι μπορεί να γίνει θρόνος, κορυφή βουνού, τείχος πόλης, κρεβάτι ή έδρα δικαστή μέσα σε ένα μόνο πρόγραμμα, σηματοδοτούμενο μέσω της θέσης και της κίνησης του ηθοποιού και όχι μέσω οποιασδήποτε αλλαγής σκηνικού. Αυτό δεν είναι μια οικονομική λύση ανάγκης αλλά μια συνειδητή αισθητική επιλογή κληρονομημένη από τους θεατρικούς προγόνους της Πεκινέζικης Όπερας, που θέτει το βάρος της σκηνογραφίας εξ ολοκλήρου στην ερμηνεία και όχι στον σχεδιασμό παραγωγής — κάτι που εξηγεί εν μέρει γιατί το λεξιλόγιο της υποκριτικής είναι τόσο πυκνό σε νόημα.
Τα καθημερινά αντικείμενα γίνονται συμβολικά σκηνικά αντικείμενα
Αντί για κυριολεκτικά σκηνικά και οχήματα, η Όπερα του Πεκίνου βασίζεται σε ένα κοινό λεξιλόγιο συμβολικών αντικειμένων και κινήσεων που το κοινό μαθαίνει να διαβάζει. Ένα μεταξωτό μαστίγιο που κρατιέται και κουνιέται υποδηλώνει ότι ένας χαρακτήρας ιππεύει άλογο· ένα κουπί που κινείται με κίνηση κωπηλασίας υποδηλώνει βάρκα που διασχίζει νερό· το περπάτημα σε έναν ευρύ κύκλο γύρω από τη σκηνή σηματοδοτεί ένα μακρύ ταξίδι, ανεξάρτητα από τη φυσική απόσταση που πραγματικά καλύπτεται· μια σημαία ζωγραφισμένη με έναν τροχό αντιπροσωπεύει ένα άρμα που περνά. Τίποτα από αυτά δεν προορίζεται να εκληφθεί ως ρεαλισμός — είναι μια στυλιζαρισμένη στενογραφία, συμφωνημένη από ερμηνευτές και κοινό alike, που επιτρέπει σε μια ιστορία να καλύψει τεράστιες αποστάσεις, δεκαετίες ή ολόκληρες μάχες μέσα σε έναν συμπαγή σκηνικό χώρο και μια σύντομη σκηνή.
Ακολουθίες μάχης εμπνευσμένες από πραγματικές πολεμικές τέχνες
Ο ακροβατικός πολεμικός συνδυασμός για τον οποίο φημίζεται η Όπερα του Πεκίνου δεν είναι σκηνικό διακοσμητικό — αντλεί άμεσα από τις κινεζικές πολεμικές τέχνες και την ακροβατική εκπαίδευση, χορογραφημένος σε αυστηρά χρονισμένες ρουτίνες με τούμπες, χειρισμό όπλων και σώμα με σώμα ανταλλαγή. Αυτές οι σεκάνς ανατίθενται κυρίως σε ερμηνευτές wusheng και wudan, οι οποίοι εκπαιδεύονται σωματικά για χρόνια παράλληλα με τη φωνητική τους μελέτη, καθώς μια σκηνή μάχης απαιτεί την ίδια ακρίβεια με μια τραγουδιστή άρια αλλά με πολύ λιγότερα περιθώρια λάθους. Αντί να προσομοιώνει χαοτική βία, η χορογραφία είναι σκόπιμα στυλιζαρισμένη και ρυθμική, συχνά συγχρονισμένη στενά με την ορχήστρα κρουστών, έτσι ώστε μια σεκάνς μάχης να διαβάζεται τόσο σαν χορός όσο και σαν μάχη — θεαματική να την παρακολουθείς, αλλά χτισμένη πάνω σε γνήσια σωματική δεξιότητα.
Η ορχήστρα: δύο τμήματα, ένας κοινός παλμός
Μια παράσταση Πεκινέζικης Όπερας καθοδηγείται από μια μικρή ορχήστρα στη σκηνή, χωρισμένη σε δύο λειτουργίες. Το πολιτικό τμήμα, wenchang, παρέχει μελωδία χρησιμοποιώντας έγχορδα και πνευστά όργανα, με επικεφαλής το jinghu — ένα μικρό, οξύηχο δίχορδο τοξωτό βιολί του οποίου ο διαπεραστικός τόνος είναι ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους ήχους της τέχνης. Το πολεμικό τμήμα, wuchang, βασίζεται στα κρουστά — γκονγκ, τύμπανα και κλακέτες — και κάνει πολλά περισσότερα από το να κρατά τον χρόνο: δίνει το σήμα για εισόδους και εξόδους, τονίζει συναισθηματικές στιγμές και καθορίζει τον ρυθμό των ακροβατικών σκηνών μάχης σε στενό συντονισμό με τους ερμηνευτές στη σκηνή. Ο επικεφαλής κρουστός, παίζοντας ένα μικρό οξύηχο τύμπανο, στην ουσία διευθύνει ολόκληρο το σύνολο σε πραγματικό χρόνο.
Τέσσερις δεξιότητες αποτελούν τη βάση κάθε ρόλου
Η εκπαίδευση στην Όπερα του Πεκίνου οργανώνεται παραδοσιακά γύρω από τέσσερις βασικές δεξιότητες που κάθε ερμηνευτής πρέπει να κατακτήσει σε κάποιο βαθμό, ανεξάρτητα από τον τύπο ρόλου: chang, το τραγούδι· nian, η στυλιζαρισμένη απαγγελία και ο προφορικός διάλογος· zuo, η εκφραστική υποκριτική και κίνηση· και da, η μάχη και η ακροβασία. Το πόσο βασίζεται ένας ερμηνευτής σε κάθε δεξιότητα εξαρτάται από το hangdang του — ένας laosheng λόγιος στηρίζεται στο chang και το nian, ένας wusheng πολεμιστής στο da — αλλά και οι τέσσερις παραμένουν μέρος του παραδοσιακού προγράμματος σπουδών. Αυτός ο συνδυασμός, παρά οποιαδήποτε μεμονωμένη δεξιότητα, είναι που ξεχωρίζει τους ερμηνευτές της Όπερας του Πεκίνου από τους ειδικούς στις δυτικές παραδόσεις τραγουδιού, υποκριτικής ή σκηνικής μάχης, και ο λόγος που η εκπαίδευση ξεκινά συνήθως από την παιδική ηλικία και συνεχίζεται για χρόνια προτού ένας ερμηνευτής αναλάβει πρωταγωνιστικούς ρόλους.