Η ΣΚΗΝΗ ΩΣ ΣΥΜΒΟΛΟ
Η Σκηνική Τέχνη του Πεκινέζικου Όπερας: Χειρονομίες, Πάλη και Ήχος
Το σκηνικό σε μια παράσταση Πεκίνου Όπερας είναι σχεδόν ανύπαρκτο — ένα μαστίγιο υποδηλώνει άλογο, ένα τραπέζι βουνό. Δείτε πώς λειτουργεί η συμβολική γλώσσα αυτής της τέχνης.
Δείτε εισιτήρια για το Θέατρο Liyuan στο GetYourGuide ↗Μια γυμνή σκηνή κάνει τη δουλειά ενός πλήρους σκηνικού.
Τα παραδοσιακά σκηνικά του Πεκινέζικου Όπερας σχεδόν δεν υπάρχουν — συχνά μόνο ένα τραπέζι και δύο καρέκλες, μια σύμβαση που αποκαλείται μερικές φορές yizhuo eryi. Το τι αντιπροσωπεύει αυτό το λιτό έπιπλο αλλάζει διαρκώς ανάλογα με το πώς το χρησιμοποιούν οι ερμηνευτές: το ίδιο τραπέζι μπορεί να γίνει θρόνος, κορυφή βουνού, τείχος πόλης, κρεβάτι ή έδρα δικαστή μέσα σε ένα και μόνο πρόγραμμα, υποδηλωμένο μέσω της στάσης και της κίνησης του ηθοποιού και όχι μέσω αλλαγής σκηνικού. Αυτό δεν είναι οικονομική λύση αλλά συνειδητή αισθητική επιλογή που κληρονομήθηκε από τους θεατρικούς προγόνους του Πεκινέζικου Όπερας, μεταθέτοντας το βάρος της σκηνογραφίας εξ ολοκλήρου στην ερμηνεία και όχι στον σχεδιασμό παραγωγής — κάτι που εξηγεί εν μέρει γιατί το λεξιλόγιο της υποκριτικής είναι τόσο πυκνό σε νόημα.
Τα καθημερινά αντικείμενα γίνονται συμβολικά σκηνικά.
Σε αντίθεση με τα κυριολεκτικά σκηνικά και τα οχήματα, το Πεκινέζικο Όπερα βασίζεται σε ένα κοινό λεξιλόγιο συμβολικών αντικειμένων και κινήσεων που το κοινό μαθαίνει να αποκωδικοποιεί. Ένα μεταξωτό μαστίγιο που κρατιέται και κουνιέται δηλώνει ότι ο χαρακτήρας ιππεύει άλογο· ένα κουπί που κινείται ρυθμικά σαν κωπηλασία υποδηλώνει βάρκα που διασχίζει νερό· ένας ευρύς κύκλος γύρω από τη σκηνή σηματοδοτεί μακρύ ταξίδι, ανεξάρτητα από την πραγματική απόσταση που καλύπτεται· μια σημαία με ζωγραφισμένο τροχό αντιπροσωπεύει άρμα που περνά. Τίποτα από αυτά δεν προορίζεται να εκληφθεί ως ρεαλισμός — είναι μια στιλιζαρισμένη συντόμευση, συμφωνημένη από ερμηνευτές και κοινό, που επιτρέπει στην ιστορία να καλύψει τεράστιες αποστάσεις, δεκαετίες ή ολόκληρες μάχες μέσα σε έναν συμπαγή σκηνικό χώρο και μια σύντομη σκηνή.
Ακολουθίες μάχης εμπνευσμένες από πραγματικές πολεμικές τέχνες
Η ακροβατική πολεμική τέχνη για την οποία φημίζεται το Πεκινό Όπερα δεν είναι απλώς σκηνικό θέαμα — αντλεί άμεσα από τις κινεζικές πολεμικές τέχνες και την ακροβατική εκπαίδευση, με χορογραφίες σε άρτια χρονομετρημένες ακολουθίες τούμπες, τεχνικές με όπλα και μάχες σώμα με σώμα. Αυτές οι σεκάνς ανατίθενται κυρίως στους ερμηνευτές wusheng και wudan, οι οποίοι εκπαιδεύονται σωματικά για χρόνια παράλληλα με τη φωνητική τους μελέτη, καθώς μια σκηνή μάχης απαιτεί την ίδια ακρίβεια με μια άρια, αλλά με πολύ μικρότερο περιθώριο λάθους. Αντί να προσομοιώνουν χαοτική βία, η χορογραφία είναι σκόπιμα στυλιζαρισμένη και ρυθμική, συχνά συγχρονισμένη με ακρίβεια με την ορχήστρα κρουστών, έτσι ώστε μια σεκάνς μάχης να διαβάζεται εξίσου ως χορός και ως πάλη — εντυπωσιακή στην όψη, αλλά θεμελιωμένη σε γνήσια σωματική δεξιότητα.
Η ορχήστρα: δύο τμήματα, ένας κοινός παλμός
Μια παράσταση όπερας του Πεκίνου καθοδηγείται από μια μικρή ορχήστρα επί σκηνής, χωρισμένη σε δύο λειτουργίες. Το πολιτικό τμήμα, το wenchang, προσφέρει μελωδία με έγχορδα και πνευστά όργανα, με επικεφαλής το jinghu — ένα μικρό, οξύηχο δίχορδο δοξάρι, του οποίου ο διαπεραστικός ήχος αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά της τέχνης αυτής. Το πολεμικό τμήμα, το wuchang, στηρίζεται στα κρουστά — γκονγκ, τύμπανα και ξύλινα κρουστά — και κάνει πολλά περισσότερα από το να κρατά τον ρυθμό: σηματοδοτεί τις εισόδους και τις εξόδους, τονίζει τις συναισθηματικές κορυφώσεις και οδηγεί τον ρυθμό των ακροβατικών σκηνών μάχης, σε απόλυτο συγχρονισμό με τους ερμηνευτές επί σκηνής. Ο επικεφαλής κρουστός, που παίζει ένα μικρό οξύηχο τύμπανο, ουσιαστικά διευθύνει ολόκληρο το σύνολο σε πραγματικό χρόνο.
Τέσσερις δεξιότητες στηρίζουν κάθε ρόλο
Η εκπαίδευση στην όπερα του Πεκίνου οργανώνεται παραδοσιακά γύρω από τέσσερις βασικές δεξιότητες που κάθε ερμηνευτής πρέπει να κατακτήσει σε κάποιο βαθμό, ανεξαρτήτως τύπου ρόλου: το chang, δηλαδή το τραγούδι· το nian, την επιτηδευμένη απαγγελία και τον προφορικό διάλογο· το zuo, την εκφραστική υποκριτική και κίνηση· και το da, τη μάχη και την ακροβατική τέχνη. Το πόσο βαριά στηρίζεται ένας ερμηνευτής σε κάθε δεξιότητα εξαρτάται από το hangdang του — ένας λόγιος laosheng στηρίζεται στο chang και στο nian, ένας πολεμιστής wusheng στο da — αλλά και οι τέσσερις παραμένουν μέρος του παραδοσιακού προγράμματος σπουδών. Αυτός ο συνδυασμός, και όχι οποιαδήποτε μεμονωμένη δεξιότητα, είναι που διακρίνει τους ερμηνευτές της όπερας του Πεκίνου από τους ειδικούς της δυτικής παράδοσης στο τραγούδι, την υποκριτική ή τη σκηνική μάχη, και εξηγεί γιατί η εκπαίδευση ξεκινά συνήθως από την παιδική ηλικία και συνεχίζεται για χρόνια πριν αναλάβει ένας ερμηνευτής πρωταγωνιστικούς ρόλους.