YÜZÜ OKUMAK
Pekin Operası Makyajı ve Kostümü: Renkler Ne Anlama Gelir
Pekin Operası'nın boyalı yüzleri ve cübbeleri, yüzyıllar boyunca oluşmuş şifreli bir görsel dil meydana getirir — işte renkleri, kolları ve başlıkları bir müdavim gibi okumanın yolu.
GetYourGuide üzerinden Liyuan Tiyatrosu biletlerine göz atın ↗Yaygın lianpu renk anlamları
| Renk | Genel anlam | Tipik karakter |
|---|---|---|
| Kırmızı | Sadakat, cesaret, dürüstlük | Kendini adamış generaller ve kahraman memurlar |
| Beyaz | Kurnazlık, hainlik, aldatma | Entrikacı vezirler ve kötüler |
| Siyah | Dürüstlük, açık sözlülük, ahlaki doğruluk | Açık sözlü yargıçlar ve doğrudan savaşçılar |
| Sarı | Hırs, vahşilik, acımasızlık | Acımasız veya haddini aşan askeri figürler |
| Mavi veya yeşil | İnatçılık, dürtüsellik, isyan | Öfkeli asiler ve kanun kaçağı kahramanlar |
| Altın veya gümüş | Doğaüstü | Tanrılar, ruhlar ve şeytanlar |
Lianpu: ahlaki bir kestirme olarak makyaj, süsleme değil
Jing rollerinde ağırlıklı olarak kullanılan ve lianpu olarak bilinen cesur boyalı yüz geleneği, chou rollerinde daha sade bir beyaz leke varyantıyla karşımıza çıkar. Sheng ve dan sanatçıları da ağır, stilize sahne makyajı yapar; ancak tam boyalı desenleri kullanmazlar — bu karakterler ses ve jest aracılığıyla okunur. Bir jing karakterinin lianpu tasarımı, nesiller boyu sanatçılar tarafından geliştirilip inceltilen yerleşik bir renk ve motif repertuvarından inşa edilir; öyle ki düzenli seyirciler, karakter sahnaye adım attığı anda çoğu zaman onu ya da en azından genel ahlaki doğasını tanıyabilir. Bu tasarım teatral bir süslemeden çok, tek bir söz söylenmeden önce uygulanan görsel bir hikâye anahtarı işlevi görür.
Renkler genellikle neyi işaret eder
Lianpu'da renk gelenekleri, sanat formunun uzun tarihi boyunca oluşmuş geniş eğilimlerdir; her karaktere aynı şekilde uygulanan sabit bir sözlük değildir — ancak genel çağrışımlar iyice yerleşmiş ve yaygın olarak öğretilmektedir. Kırmızı tipik olarak sadakati, cesareti ve ahlaki doğruluğu belirtir; çoğunlukla kendini adamış generaller veya dürüst memurlar için kullanılır. Beyaz genellikle kurnazlığı, ihaneti veya aldatmayı işaret eder; yaygın olarak entrika çeviren saray figürlerine uygulanır. Siyah, genellikle açık sözlülüğü, dürüstlüğü veya ahlaki doğruluğu gösterir; lafını sakınmayan yargıçlar ve doğrudan konuşan savaşçılarla ilişkilendirilir. Sarı çoğu zaman hırs veya acımasızlık olarak okunur; mavi veya yeşil ise inatçılığı ya da asi bir eğilimi düşündürür. Altın ve gümüş doğaüstü varlıklara — tanrılara, ruhlara ve şeytanlara — ayrılmıştır ve onları ölümlü karakterlerden tamamen görsel olarak ayrıştırır.
Kostüm: nakış ve renk, sadece güzelliği değil, aynı zamanda rütbeyi de simgeler
Pekin Operası kostümleri, makyajın yanı sıra kendine özgü şifreli bir sisteme sahiptir. Saray görevlileri ile ağırbaşlı sheng veya dan karakterleri genellikle mangpao adı verilen, rengi ve ejderha ya da kuş motifleriyle kişisel zevkten çok geleneksel olarak rütbeyi ve statüyü simgeleyen uzun, işlemeli bir cüppe giyerler. Askeri karakterler ise kao adı verilen, yoğun dolgulu ve bayraklarla süslenmiş bir zırh kostümü giyer; bu kostüm, dövüş sahnelerinde giyenin sahne varlığını görsel olarak güçlendirir ve akrobatik dövüş koreografisi sırasında oyuncuları ağırlaştırmadan gerçek zırhın yerini tutar. Tıpkı makyajda olduğu gibi, bunların hiçbiri gelişigüzel bir süsleme değildir — eğitimli bir göz, bir karakterin toplumsal konumunu ve bazen hikâyedeki kaderini, karakter daha konuşmadan yalnızca kostümünden okuyabilir.
Su kolları: karakter adına konuşan ipek uzantılar
Birçok sheng ve özellikle dan kostümü, manşetlere dikilen ve bazen yarım metreyi aşan uzunlukta beyaz ipek uzantılar olan shuixiu, yani su kollarla son bulur. Sanatçılar bunları kontrol edebilmek için yıllarca çalışır; tek bir replik olmadan duyguyu ifade etmek için kodlanmış bir savurma, döndürme, atma ve katlama sözlüğünden yararlanırlar: keskin bir dışa savurma öfke ya da reddedişi işaret edebilir, bedene doğru yavaşça toplanma keder ya da utangaçlığı düşündürebilir ve yüzü bir kolla örtmek ağlama ya da utanç için üsluplaştırılmış bir jesttir. Kollar bedenin bir vuruş gerisinden hareket ettiği için, usta sanatçılar bu gecikmeyi bilinçli biçimde kullanır ve sıradan hareketi bir sahnenin duygusal vuruşları için neredeyse görsel noktalama işaretine dönüştürür.
Başlıklar ve sakallar: yaş, rütbe ve savaşçı gururu
Pekin Operası'nda başlıklar, makyaj ve kostüm kadar katı kurallara bağlıdır. Savaşçı ve kahraman karakterler genellikle lingzi adı verilen bir çift uzun sülün tüyüyle donatılmış yüksek başlıklar takarlar; sanatçılar bu tüyleri yalnızca baş hareketleriyle idare etmeyi, dövüşçü özgüveninin ve statünün bir göstergesi olarak öğrenirler. Daha yaşlı erkek karakterler, ran kou olarak bilinen uzun, stilize bir sakal takarlar; rengi, makyajdakiyle aynı yaş mantığını izler — dinç bir orta yaşlı erkek için siyah, gerçek yaşlılık için gri ya da beyaz ve bazen doğaüstü ya da alışılmadık ölçüde vahşi karakterler için kırmızı veya başka renkler. Bir sanatçının sakalını ya da tüylerini nasıl idare ettiğini izlemek, çoğu zaman onun şarkı söylemesi kadar etkileyici ve bir o kadar da eğitim gerektiren bir beceridir.